هنر صنعت «ورنی» از صنایع دستی خطه آذربایجانشرقی با پیشینه و سابقهای تاریخی، دست بافتهای از سر ذوق و هنر زنان روستایی و عشایری این استان است که در سالهای اخیر در مسیر شناسایی جایگاه بایسته و شایسته خود قرار گرفته است.
راهبرد رسانه به نقل از ایرنا – ورنی، که نقش و نگار آن تجلی رسم و رسوم و آداب کهن روستاها و مناطق عشایری خطه آذربایجان است، دارای قدمتی به درازای ۲ قرن بوده و علاوه بر اشتغالزایی برای زنان و دختران روستایی و عشایری، منبع درآمدی برای امرار معاش آن ها به حساب می آید.
زنان و دختران هنرمند روستایی و عشایری آذربایجان شرقی در خلق این هنر-صنعت، از اشکال هندسی و حیوانات و پرندگان و تخیلات ذهنی خود بهره می گیرند و از رنگ های طبیعی برای رنگ بندی تار و پودهای آن ها که معمولا لاکی، کرم، آبی روشن، سفید و پیازی است، استفاده می کنند و در ابعاد مختلف می بافند.
ورنی در فرهنگ آذربایجان، نوعی گلیم یکرو و بدون پرز است که به شیوه پودپیچی بافته میشود و در این روش، پود اصلی از تار عبور کرده و به دور نخهای تار پیچیده میشود و تفاوت کلیدی ورنی با گلیم در این است که در بافت ورنی، ایجاد طرح و نقوش به وسیله پودگذاری اضافی انجام می شود و تار و پود هر دو در سطح آن پوشیده میشوند.
منطقه قره داغ آذربایجان شرقی و قرهباغ جمهوری آذربایجان به عنوان خاستگاه این هنر-صنعت شناخته میشوند و هماکنون بیش از هزاران نفر از جمعیت منطقه به تولید ورنی اشتغال دارند و از این طریق امرار معاش میکنند.
حدود ۸۵ درصد از عشایر آذربایجانشرقی به کار بافت ورنی مشغول هستند و این هنر اصیل و بومی بیشتر در میان عشایر شاهسون و روستاهای کلیبر، خداآفرین و هوراند و مناطق ارسباران رواج دارد و در سال های اخیر به علت توجه متولیان امر و میراث فرهنگی به صنایع دستی مناطق مختلف استان، به عنوان یکی از صنایع دستی ارزشمند و مورد وثوق گردشگران جایگاه خود را در بازار صادرات باز کرده است.
بدون تردید گسترش و توسعه ورنی بافی در روستاها و مناطق عشایری استان علاوه بر توانمندسازی خانوارهای عشایری و روستایی به لحاظ اقتصاد، می تواند با برنامه ریزی دقیق و اصولی مسوولان میراث فرهنگی در سبد صادراتی استان گنجانده شود.
در این راستا اولین جشنواره ورنی آذربایجان شرقی در روستای نجف تراکمه به عنوان روستای ثبت ملی صنایع دستی ورنی در شهرستان کلیبر برگزار شد تا علاوه بر ارج نهادن به هنرصنعت زنان و دختران این منطقه و حفظ جایگاه آن در روستاها و مناطق عشایری استان، زمینه ای برای معرفی و شناساندن آن به سایر مناطق کشور و حتی خارج از کشور فراهم شود.
برگزاری این جشنواره، گامی موثر در زنده نگهداشتن میراث فرهنگی و هنری آذربایجان است و نه تنها فرصتی برای معرفی و تقویت برندهای محلی، بلکه بستر مناسبی برای حمایت از زنان بافنده و ارتقای سطح معیشت آنها فراهم میآورد.
در این رویداد فرهنگی که با حضور جمعی از مسوولان استانی و شهرستانی، علاقه مندان به این هنرصنعت و زنان بافنده ورنی برگزار شد از المان ورنی در ورودی روستای نجف تراکمه نیز رونمایی شد.
ثبت ملی روستای «نجف تراکمه» به عنوان روستای ثبت ملی صنایع دستی ورنی گامی در جهت ارج نهادن به هنرمندان این هنرصنعت است
فرماندار کلیبر گفت: ثبت ملی این روستا به عنوان روستای صنایع دستی ورنی پس از سالها تلاش و پیگیریهای نماینده این شهرستان در مجلس شورای اسلامی، اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و مدیرکل امور روستایی و عشایر استانداری به نتیجه رسید.
رضا محمدی، با تاکید بر حمایت از این هنرصنعت زنان و دختران روستایی و عشایری، افزود: این تلاش ها نه تنها به ارج نهادن به زحمات زنان بلکه به ایجاد نشاط اجتماعی و حفظ میراث فرهنگی آذربایجان کمک میکند.
تلاش برای افزایش سهمیه بیمه تولیدکنندگان ورنی
مدیرکل امور روستایی و عشایر استانداری آذربایجان شرقی نیز در این جشنواره با اشاره به نقش زنان در رونق اقتصاد روستایی، گفت: توجه به صنایع دستی مناطق مختلف استان از اولویت های مدیریت استان بوده و در این راستا تسهیلات تبصره ۱۵ به تولیدکنندگان ورنی پرداخت می شود.
رسول خدابخش، افزود: تلاش می شود سهمیه بیمه تولیدکنندگان ورنی افزایش یابد و با تلاشهای استاندار آذربایجان شرقی و دولت چهاردهم، فرصتی فراهم شود تا محصولات کشاورزی و صنایع دستی استان در نمایشگاههای خارجی عرضه شوند.
بافندگان ورنی نیز همانند فرش بافان بیمه شوند
نماینده مردم هوراند و خداآفرین در مجلس شورای اسلامی، نیز با قدردانی از تلاشهای اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری، اداره کل امور روستایی و عشایر استان و اهالی روستای نجف تراکمه در ثبت این روستا به عنوان روستای ملی ورنی، گفت: این روستا برند اصالت و هویت این هنر صنعت در آذربایجان است.
بهنام رضوانی، افزود: این هنر باید در حوزه بیمه و پرداخت تسهیلات لازم مورد حمایت قرار گیرد و بافندگان ورنی همچون فرشبافان بیمه شوند و از محل تسهیلات تبصره ۱۵ برای تامین سرمایه در گردش تولید ورنی استفاده شود.
پایگاه خبری تحلیلی راهبرد رسانه صحت خبر بهتر از سرعت خبر


