پایگاه خبری تحلیلی راهبرد رسانه صحت خبر بهتر از سرعت خبر
فعالیت کارخانه ای بیش از یک قرن در تبریز
شرکت کبریت ستاره ممتاز تبریز 120 سال است تعطیل نشده است / ۷۵ درصد کبریت ایران در این واحد تولید می شود
راهبرد رسانه / وحید ارضی / روز چهارشنبه 25 شهریور ماه جمعی از اصحاب رسانه شهر تبریز در جریان کنفرانس مطبوعاتی مدیرکل صمت استان که در محل کارخانه شرکت کبریت ستاره ممتاز تبریز برگزار شده بود از نزدیک با فعالیت 120 ساله این شرکت حضور یافتند و از بخش های مختلف این مجموعه شامل کارگاه تولید کبریت، کتابخانه و موزه بازدید نمودند.
شرکت کبریت ممتاز در سال ۱۳۰۰ شمسی به همت آقایان حاج محمد رحیم و حاج محمدباقر خویی بنیانگذاری شد و مجلس در سال ۱۳۰۲ اولین امتیاز احداث کارخانه را به نام این دو نفر صادر کرد. شرکت ممتاز با خرید ماشینآلات نیمه اتوماتیک از کشور آلمان در محله باغمئشه تبریز کارخانه خود را احداث و تولید انبوه کبریت را آغاز کرد و بعدها با گسترش شهرنشینی این کارخانه به محل جدید خود واقع در اول جاده اهر نقل مکان نمود.
وقتی پا در این کارخانه قدیمی و نوستالژیک می گذارید در مرحله اول بوی چوب، گوگرد و فسفر را می توانید استشمام کنید، ار تمامی فضای کارخانه پویایی، نظم و انضباط، فعالیت و حس خوبی می بارید. کبریت وسیله ای بود که تمامی انسان ها با کشف و تولید آن در حفظ و نگهداری و مدیریت آتش به رستگاری رسیدند. اگر گذشتگان ما زبان باز می کردند و قبل از تولید کبریت، از سختی های تولید و روشن کردن آتش می گفتند، اکنون ما می توانیم به اهمیت این وسیله استراتژیک و پراهمیت پی ببریم. اگرچه در نیم قرن اخیر تولید انواع و اقسام فندک های جرقه زن در همه جای جهان از اهمیت کبریت کاسته اند، ولی کبریت همیشه آن حس نوستالژیک و خوب را به انسان منتقل می کند. روزگاری بود که کبریت یک تولید استراتژیک محسوب می شد و تمامی کشورهایی که در تولید آن پیش قدم بودند، از خیر و اثرات این تولید به خوبی بهره می بردند و در کشورمان نیز تولید این محصول جالب فراز و نشیب های فراوانی داشت که در یک و نیم قرن اخیر می توان با مطالعه مستندات و مقالات نوشته شده در این موضوع از اهمیت آن آگاه شد. به طوریکه به گفته های کارشناسان این صنعت، ساخت راه آهن ایران مدیون همین کبریتی است که درباره آن بحث می کنیم.
تبریز قهرمان که به شهر اولین ها شهره است در این صنعت نیز پیشرو بوده و اولین کارخانجات کبریت سازی به همت والامردان این سرزمین و خطه آذربایجان در کشورمان و شهر تبریز ایجاد، تاسیس و راه اندازی شده است.
مجموعه کارخانه شرکت کبریت ستاره ممتاز تبریز کارخانه ای است که با تمامی ناملایمتی ها، تغییر سبک زندگی مردم، تولید انواع فندک های برقی، اتمی، چخماغی و غیره بازهم با افتخار به فعالیت خود ادامه می دهد. وقتی پای صحبت های مدیرعامل این شرکت می نشینیم، احساس می کنیم که خلا بزرگی در مورد کبریت در زندگی ما ایجاد شده است. چراکه روزگاری بود خانه ای و یا جیبی بدون کبریت نبود. به هرحال بازهم کبریت هرچند مختصری از جایگاه واقعی خود فاصله گرفته ولی همچنان همان برند قبلی خود را حفظ کرده است و بیشتر مردم علاوه بر فندک برای روز مبادا کبریت را در خانه خود نگه می دارند و یا اکثر کوهنوردان، چوپانان، کارگران، رانندگان و مردم در کوله پشتی ها و کیف های خود کبریت دارند.
شرکت کبریت ستاره ممتاز تبریزاز آن دست شرکت هایی است که در این صدو بیست سال اخیر هیچگاه رنگ تعطیلی و یا تعدیل نیرو به خود ندیده است و به قول مدیرعامل این شرکت، شاید بیست، سی نفر همکار اضافی داشته ایم ولی هیچوقت اقدام به کم کردن نیرو نکرده ایم که جای مسرت و خوشحالی است.
در این بازدید اصحاب رسانه از نزدیک با نحوه تولید کبریت از سیرتا پیاز آشنا شدند و سپس از کتابخانه و موزه این مجموعه دیدار نموده و فیلم های مستند و تاریخی شرکت را از بدو تاسیس تا کنون تماشا کردند.
تاریخچه مختصر کبریت ممتاز تبریز
شرکت کبریت ممتاز در سال ۱۳۰۰ شمسی به همت آقایان حاج محمد رحیم و حاج محمدباقر خویی بنیانگذاری شد و مجلس در سال ۱۳۰۲ اولین امتیاز احداث کارخانه را به نام این دو نفر صادر کرد. شرکت ممتاز با خرید ماشینآلات نیمه اتوماتیک از کشور آلمان در محله باغمئشه تبریز کارخانه خود را احداث و تولید انبوه کبریت را آغاز کرد.
صنعت کبریت یکی از صنایع قدیمی ایران است و قدمت آن به بیشتر از یک قرن می رسد. اصولا شهر تبریز را باید مادر این صنعت در ایران دانست چرا که هنوز هم بزرگترین واحدهای تولید کبریت در این شهر فعال و در حال تولید هستند.
گفته میشود در جریان مبارزات مشروطیت یک کارگاه ابتدایی توسط حاج میرزا حسین واعظ در شهر تبریز دایر شد که روی قوطیهای آن شعارهای ملی چاپ میشد. مدتی بعد از آن خانوادههای توکلی و خویی بطور جدی نسبت به اقدام کارخانه و تولید کبریت با کیفیت مرغوب اقدام کردند.
شرکت کبریت ممتاز در سال ۱۳۰۰ شمسی به همت آقایان حاج محمد رحیم و حاج محمدباقر خویی بنیانگذاری شد و مجلس در سال ۱۳۰۲ اولین امتیاز احداث کارخانه را به نام این دو نفر صادر کرد. شرکت ممتاز با خرید ماشینآلات نیمه اتوماتیک از کشور آلمان در محله باغمئشه تبریز کارخانه خود را احداث و تولید انبوه کبریت را آغاز کرد.
در سال ۱۳۴۰ شمسی به منظور استفاده بهینه از ضایعات چوب، کارخانه نئوپان از کشور آلمان خریداری و نصب گردید که با تکمیل و تغییراتی در ماشینآلات هنوز فعال و در حال تولید است. در سال ۱۳۵۰ شمسی شرکت کبریت ستاره ممتاز در جوار کارخانه ممتاز قدیمی احداث و با خرید دو خط ماشینآلات تمام اتوماتیک و بسیار مدرن از شرکت آرنکو سوئد راهاندازی شد.
محصولات کارخانه ستاره ممتاز که با نظارت شرکت کبریت سوئد تولید میشد هم طراز کبریتهای اروپایی بود و تحولی در صنعت کبریت ایجاد نمود که بقیه کارخانجات را مجبور کرد تا بطور جدی نسبت به اصلاح ماشینآلات و بهبود محصول خود فکر نمایند.
در سال ۱۳۶۷ شمسی بعلت افزایش مصرف کبریت و نیاز بازار به این محصول مردمی سه خط دیگر از ماشین آلات تمام اتوماتیک ساخت سوئد خریداری و کلیه ۵ خط مدرن در سالنهای جدیدالاحداث در محل فعلی کارخانه در ابتدای جاده تبریز-اهر نصب گردید و این شرکتها به بزرگترین تولیدکننده کبریت در ایران ارتقا یافتند و توانستند اولین مهر استاندارد را در این صنعت کسب کنند.
۷۵ درصد کبریت ایران در این واحد تولید می شود
مدیرعامل شرکت کبریت ستاره ممتاز تبریز نیز در این نشست گفت: ۷۵ درصد کبریت ایران در این واحد تولید می شود.
کریم نجات با اشاره به اینکه ۲۶۰ همکار در این واحد اشتغال دارند، اظهار کرد: در تاریخ این شرکت تعدیل نیرو نداشتیم و در جنگ تحمیلی هم تولید متوقف نشد.
وی همچنین در خصوص فعالیت های فرهنگی و انسان محور این شرکت، گفت: مطالعه در این واحد تولیدی و صنعتی اجباری است، به طوری که روزانه به همکاران ۲۰ دقیقه فرصت مطالعه داده شده است و اگر بعد از ظهر نیز در محل شرکت مطالعه کنند، اضافه کار تعلق می گیرد.
نجات ادامه داد: از ضایعات چوب نیز نئوپان، کود کشاورزی، کبریت آتش زنه و زغال تولید می شود و به مسائل محیط زیست بسیار توجه می شود.
