تور رسانه ای جاذبه‌های گردشگری شهرستان خداآفرین: قطب گردشگری منطقه آزاد خدآفرین در راستای توجه و توسعه

تور رسانه‌ای بازدید از شهرستان مرزی خداآفرین و جاذبه های توریستی این منطقه، به منظور معرفی و شناساندن جاذبه‌های گردشگری این منطقه در ارسباران، روز سه‌شنبه (۵ خرداد ۱۴۰۵) با میزبانی منطقه آزاد ارس و مشارکت اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی آذربایجان‌شرقی برگزار شد. طی این تور، عکاسان و خبرنگاران از دریاچه سد و پل های تاریخی خداآفرین بر روی رودخانه مرزی ارس، موزه باستان‌شناسی و برج تاریخی «قارلیجا»(قارلوجه) و بخشی از طبیعت منطقه بازدید کردند.

راهبرد رسانه / وحید ارضی / رودخانه طویل آراز که در نوشتار رسمی تقریبا از اوایل قرن بیستم که به صورت ارس نوشته می شود از کوه های بینگول و آغری داغ کشور ترکیه سرچشمه گرفته و از گوشه مرزی کشورمان و منطقه ماکو وارد ایران شده و پس از عبور از استان های آذربایجان غربی، شرقی و اردبیل به خاک جمهوری آذربایجان وارد می شود و در منطقه سو قووشان به رودخانه عظیم کر پیوسته و سرانجام به دریای خزر می رسد.

این رودخانه خروشان در دو سوی ارس تمدن های بزرگی آفریده  و در کتاب های تاریخ بسیاری از نویسندگان بزرگ کتاب ها و رمان هایی از اتفاقات تلخ و شیرین و زندگی مردم نوشته اند و داستان دختر با عصمت آذربایجان یعنی (سارا) و یا داستان خداکرم و آفرین و سرگذشت پرتلاطم و زندگی شاه اسماعیل صفوی نیز در این منطقه تاریخی رخ داده است.

حال با این مقدمه کوتاه که حکایت از موقعیت ممتاز منطقه دارد،  طبیعت بکر و زیبای این منطقه، پتانسیل بالایی برای توسعه گردشگری در تمامی زمینه های گردشگری دارد. وجود رودخانه، کوه، دشت، روستاهای تاریخی، حمام، موزه، امام زاده ها، خانه های تاریخی، محصولات کشاورزی، دامی، صنایع دستی و ده ها مورد دیگر پتانسیل تبدیل شدن به قطب گردشگری و صنعتی کشور و حتی منطقه بین المللی را دارد و در سال های اخیر این اتفاق مهم به همت مسئولان رخ داده  و در حال توسعه نیز می باشد.

در همین راستا به میزبانی منطقه آزاد ارس (مرکز خداآفرین) و مشارکت اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی آذربایجان شرقی تور بازدید اصحاب رسانه، در راستای شناساندن ظرفیت‌های گردشگری منطقه خداآفرین و ارسباران روز سه شنبه پنجم خردادماه برگزار شد.

مهدی قربانی، سرپرست مدیریت مرکز خداآفرین منطقه آزاد ارس، در جریان این بازدید، بر ضرورت معرفی هرچه بیشتر پتانسیل‌های گردشگری خداآفرین تأکید کرد و گفت: رونق گردشگری در این منطقه نیازمند اطلاع‌رسانی گسترده‌تر است تا بازدیدکنندگان بیشتری جذب شوند. با معرفی این منطقه، تأثیر مثبتی بر رونق اقتصادی و گردشگری آن خواهند گذاشت و زیبایی‌های خدادادی، میراث فرهنگی ۳۰۰۰ ساله و ظرفیت‌های موجود در اینجا را معرفی خواهند کرد.

وی به ظرفیت‌های طبیعی و اقامتی خداآفرین اشاره کرد و افزود: بخش‌هایی از جنگل‌های ارسباران که در شرف ثبت جهانی است، رود ارس و چشم‌اندازهای طبیعی اطراف، از مهم‌ترین جاذبه‌های خدادادی این منطقه هستند. در کنار این مواهب طبیعی، مجموعه اقامتی هتل خداآفرین با ۱۱۰ تخت فعال، اقامتگاه‌های بوم‌گردی در حال فعالیت و صدور مجوز، پل‌های تاریخی، پارک ۱۱ هکتاری و پارک ۱۶ هکتاری در مرحله طراحی و اجرا که تا پایان سال تکمیل خواهد شد، زیرساخت‌های اقامتی و تفریحی منطقه را تکمیل می‌کنند.

ایستگاه اول بازدید، پارک شهید نصرت‌زاده بود که وی برنامه‌های توسعه این منطقه را بدین گونه تصریح کرد: سایت قایقرانی پارک شهید نصرت‌زاده یکی از ظرفیت‌های توسعه برای زیرساخت‌های تفریحی است. همچنین در تلاشیم تا اسکله ماهیگیری ثابت نیز ایجاد کنیم. در جوار این پارک، آمفی‌تئاتر روباز با ۳۵۰۰ مترمربع مساحت و ظرفیت ۸۹۰ صندلی، پس از دو ماه ساخت، در روزهای آینده به بهره‌برداری خواهد رسید.

ایستگاه بعدی، پل‌های تاریخی خداآفرین بود که قربانی در این‌ باره گفت: این پل‌ها که یکی متعلق به هزاره اول پیش از میلاد و دیگری مربوط به دوره صفویه با پایه‌هایی قدیمی‌تر است، به پل حسرت نیز معروف‌اند. حدود ۱۶ هکتار پارک برای رفاه گردشگران طراحی شده که یک هکتار آن در مرحله اجراست و مابقی تا دو الی سه سال آینده به مرحله اجرا در خواهد آمد. مراودات و دیدارهای مرزی نیز با همکاری هنگ مرزی، بدون مشکل برقرار است. مجوز قانونی ماهیگیری نیز در دست اقدام است.

همچنین بابک عباسپور، کارشناس گردشگری مرکز خداآفرین منطقه آزاد ارس نیز تصریح کرد: پل‌های تاریخی خداآفرین که به حسرت معروف‌اند؛ با طولی حدود ۱۶۰ متر، از آثار شاخص تاریخی این منطقه هستند. یکی از پل‌ها اکنون پابرجا باقی مانده که ۱۲۰ متر از آن در خاک ایران و ۴۰ متر آن در خاک جمهوری آذربایجان قرار دارد. این پل ۱۵ دهانه دارد و در گذشته برای عبور کاروان‌های نظامی و تجاری و همچنین کوچ عشایر مورد استفاده قرار می‌گرفته است.

وی در زمینه ویژگی‌های معماری این اثر از جمله طاق‌های جناغی آن، بیان کرد: پل حسرت با استفاده از لاشه‌سنگ، قلوه‌سنگ، ملات گچ و آهک و به‌صورت نامنظم ساخته شده و پایه‌های آن بر روی سنگ‌های بستر طبیعی قرار گرفته است. این بنای تاریخی که از نمونه‌های مهم معماری پل‌سازی در منطقه به شمار می‌رود، در سال ۱۳۷۶ به ثبت ملی رسیده است.

در ادمه این تور، قربانی در بازدید از موزه باستان‌شناسی خداآفرین بیان کرد: اشیای این موزه قدمتی تا هزاره سوم پیش از میلاد دارند. این آثار در زمان احداث سد خداآفرین به همت میراث فرهنگی کشف شدند و تعدادی نمونه از آن‌ها برای نمایش و معرفی تاریخ ۵۰۰۰ ساله شهرستان به گردشگران به نمایش گذاشته شده است و الباقی در محلی مناسب نگهداری می‌شوند. در کنار موزه، هتل با سالن‌های جنبی و سالن همایش ۳۰۰ نفره نیز آماده میزبانی از رویدادهای مختلف است.

ایستگاه پایانی بازدید، برج تاریخی قارلوجه بود که وی در زمینه این جاذبه تاریخی توضیح داد: این برج که در سال ۱۳۴۷ ثبت ملی شده و مربوط به قرون هفتم و هشتم قمری (ایلخانی) است، در حال بازسازی و محوطه‌سازی قرار دارد. این اثر که بسیاری آن را نمی‌شناسند، بخشی از تاریخ خداآفرین است و تاکنون ۲۵ درصد روند بازسازی آن طی شده است. اگرچه نام و رسم دقیقی از بانی آن در دست نیست، اما با توجه به قدمت و موقعیت، از اهمیت تاریخی برخوردار است و محل دفن یکی از صاحب‌منصبان دوران خود محسوب می‌شود.

اشاره می شود تور رسانه ای خبرنگاران از تبریز آغاز و حرکت نمود  و پس از عبور از شهرهای اهر، کلیبر و شهرستان و منطقه آزاد خدآفرین و بازدید از مناطق مورد اشاره به تبریز بازگشت.