پایگاه خبری تحلیلی راهبرد رسانه صحت خبر بهتر از سرعت خبر
معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی تبریز:
برای جلوگیری از رشد قارچ گونه مراکز بدون مجوزِ کاشت مو طرح ویژۀ نظارتی اجرا می کنیم
اجازه بدهید گفت وگو را با این سوال آغاز کنیم که آیا اصلِ صورت مساله، که فعالیت مراکز غیرمجاز و افراد فاقد صلاحیت در حوزه کاشت مو هست را می پذیرید؟
فعالیت های غیرمجازِ نسبتاً گسترده در ۲ حوزه، به آفتی برای ما در معاونت درمان و مخاطره ای جدّی برای آحاد شهروندان تبدیل شده است. یکی از این حوزه ها، فعالیت مراکز غیرمجاز طب سنتی و مداخلۀ افراد فاقد صلاحیت در این عرصه است. حوزه دیگر، مراکز غیرمجاز زیبایی است که یکی از بیشترین فراوانی ها در این حوزه نیز به مراکز غیرمجاز و پنهانی کاشت مو تعلق دارد. دلیل اصلیِ این مساله نیز که شیّادها غالباً به این ۲ حوزه وارد می شوند، این است که اولاً فضای کار در این حوزه ها فراخ است و ثانیاً عموم مردم به دریافت خدمت در این دو حوزه علاقه مندیِ بیشتری نشان می دهند و بر همین اساس است که شاهد گردش مالی قابل توجهی در این حوزه ها هستیم که خود، عامل جذّابی برای جولان کلاهبرداران و سوءاستفادۀ افراد فرصت طلب است.
اگر بخواهیم با تمرکز بر روی مراکز غیرمجاز کاشت مو صحبت کنیم، می توانید دورنمایی از وضعیت آذربایجان شرقی و تبریز در زمینۀ فراوانیِ این مراکز ترسیم کنید؟ آیا می توانیم بگوییم که وضعیت استان و شهر ما از این حیث حاد است؟
نه، در مقام مقایسه با استان ها و شهرهای همتراز و همچنین برخی از مناطقِ دیگر کشور نمی توانیم بگوییم که با وضعیت حادّی روبرو هستیم اما این، یک واقعیت است که مراکز غیرمجاز کاشت مو به صورت قارچ گونه در حال رشد هستند، تا جایی که هفته ای نیست ما در معاونت درمان، علیه حداقل دو یا سه مرکزِ غیرمجاز یا افرادِ فاقدِ صلاحیتِ مشغول به فعالیت در این حوزه، تشکیل پرونده ندهیم.
حالا که صحبت از برخورد با چنین مراکز و چنین اشخاصی به میان آمد، می توانید شرح دهید که شما در دانشگاه علوم پزشکی، چگونه بر این دست از فعالیت های غیرمجاز و مخلِّ سلامت اجتماعی نظارت می کنید و فرایند برخوردتان چگونه است؟
ما در معاونت درمان عملکرد مراکز مجاز و مراکز غیرمجاز را به صورت مرتب و ادواری پایش می کنیم. آن دسته از مراکزی که موفق به دریافت پروانه بهره برداریِ ممهور به مهر دانشگاه علوم پزشکی شده اند را مراکز مجاز قلمداد می کنیم و مراکزی که فاقد این پروانه هستند، غیرمجاز می دانیم.
در جریان بازرسی ها و نظارت هایی که داریم، وقتی با فعالیت مراکز غیرمجاز مواجه می شویم، با دو طیف روبرو می شویم. گروهی هستند که شرایط احراز صلاحیت های لازم را دارند و در مواقعی، اقدام به دریافت موافقت اصولی نیز کرده اند اما به هر دلیل نتوانسته اند پروانۀ بهره برداری را اخذ کنند. در مواجهه با چنین اشخاصی، تذکرهای لازم را داده و با تعیین فرصتی، آنان را مکلف به دریافت پروانۀ بهره برداری می کنیم. اما در گروه دوم، با اشخاصی مواجه می شویم که نه تنها متخصص غیرمربوطه، غیرپزشک و فاقد صلاحیت های تعریف شده برای فعالیت در حوزه کاشت مو هستند، که آشکارا تخلف می کنند. پذیرش متقاضی در مطب های مامایی و حتی آرایشگاه ها از ویژگی عمدۀ این اشخاص است. در چنین مواردی، بی درنگ پروندۀ تخلفاتی تشکیل داده و ضمن ارجاع پرونده به مراجع قضایی، در هماهنگی با تعزیرات حکومتی، زمینۀ پلمب و تعطیلی مراکز غیرمجاز را فراهم می کنیم.
مردم از کجا بدانند مرکزی که به آن مراجعه کرده اند، مجاز است یا نه؟
معمولاً مراکز مجاز که مشخصّۀ آنها داشتن پروانۀ بهره برداریِ ممهور به مهر دانشگاه علوم پزشکی است، این پروانه را در محلِ مناسبی که قابل روئت باشد، نصب می کنند. اگر مرکز مجازی هم این کار را نکرده باشد، موظف است در صورت درخواست مراجعه کننده، پروانۀ بهره برداری را به روئت متقاضی برساند. علاوه بر این، همکاران ما در واحد رسیدگی به شکایات معاونت درمان دانشگاه علوم پزشکی آماده پاسخگویی به استعلام های شهروندان در این باره هستند.
در صورتی که مردم از مرکز یا جرّاح کاشت مو که به صورت غیرمجاز فعالیت می کنند شکایتی داشته باشند، چگونه باید اقدام کنند؟
تماس با سامانۀ تلفنی ۱۹۰ یکی از راه های اعلام شکایت است. دفتر ما و دفتر مسئولان حوزۀ نظارت معاونت درمان هم برای دریافت شکایت شهروندان باز است و افرادی که علاقه مند باشند، می توانند به صورت حضوری نسبت به ثبت شکایت خود اقدام کنند.
در پاسخ به یکی از سوال های قبلی، از رشد قارچ گونۀ مراکز غیرمجاز کاشت مو گفتید. برای جلوگیری از توسعۀ این مراکز چه تدبیری کرده اید؟
نزدیک به ۲ سال قبل بود که حوزه نظارت معاونت درمان، در اجرای طرحی ویژه، رسیدگی به عملکرد مراکز ارائه دهندۀ خدمات زیبایی از جمله مراکز کاشت مو را در دستور کار قرار داد اما با شیوع کرونا و بسیج دانشگاه علوم پزشکی برای مهار این ویروس مرگبار، تداوم اجرای این طرح که تا زمان حاضر هم ادامه دارد، با فراز و نشیب هایی همراه بوده است.
ما در اجرای این طرح، علاوه بر شناسایی مراکز غیرمجاز، نسبت به تداوم صلاحیتِ افراد و مراکز مجاز هم نظارت می کنیم. پایش استانداردهای مربوط به فضای فیزیکی، تجهیزات و نیروی انسانی، سه مؤلفه ای است که در بازرسی مراکز مجاز مورد توجه قرار می دهیم.
منظورم از بیان این توضیحات این بود که احساس می کنم اجرای طرح مورد اشاره گام موثری برای جلوگیری از رشد مراکز غیرمجاز است اما واقعیت این است که بازدیدهای میدانی و اجراهای طرح های نظارتی، قطعاً نمی تواند سببِ به صفر رسیدن فعالیت مراکز غیرمجاز باشد چراکه غالب این مراکز، بدون داشتن هویت و به صورت زیرزمینی و پنهانی فعالیت می کنند و لذا شناسایی چنین مراکزی سخت است.
در چنین مواردی، چارۀ کار این است که از مردم بخواهیم وقتی با فعالیت مراکز و افراد غیرمجاز و فاقد صلاحیت روبرو می شوند، مراتب را به معاونت درمان دانشگاه علوم پزشکی گزارش کنند تا در اسرع وقت مورد رسیدگی قرار گیرد.
اجازه بدهید این را هم بگویم که یکی از دستاوردهای مهم اجرای طرح نظارتیِ مورد اشاره، تبدیل درمانگاه های پوست و مو استان از ۳ واحد به ۱۶ واحد بوده که تنها مراجع شناسنامه دار برای انجام کاشت مو به حساب می آیند و به راحتی، نظارت پذیر هستند.
برخی می گویند عضو انجمن اروپایی یا دیگر انجمن های بین المللی کاشت مو هستند. عده ای هم اعلام می کنند فارغ التحصیل دانشگاه های آمریکا، انگلیس و … هستند. آیا عضویت در چنین انجمن هایی و یا داشتن مدرک تحصیلی از دانشگاه های کشورهای مزبور ارزش قانونی دارد؟ در یک جمعبندی می توانید بگویید که ویژگی مرکز مجاز و اشخاص دارای صلاحیت برای کاشت مو چیست؟
مرکز و فردی صلاحیت کاشت مو را دارد که موفق به اخذ پروانه بهره برداری از دانشگاه علوم پزشکی شود. شرایط احراز صلاحیت برای دریافت این پروانه و همچنین استانداردهای فیزیکیِ مکان مجاز برای کاشت مو نیز طبق مصوبات وزارت بهداشت کاملاً مشخص است. بر این اساس، تنها، متخصصین پوست و همچنین جراحان پلاستیک، جراحان سر و گردن و پزشکان عمومیِ دوره دیده ای واجد شرایط جهت انجام کاشت مو هستند که دانش کافی در زمینه بیماری های پوست و مو داشته باشند.
مکان های مجاز برای کاشت مو نیز صرفاً شامل درمانگاه های تخصصی پوست و مو، مراکز جراحی محدود و بیمارستان هایی است که بخش پوست با مسئولیت متخصص پوست داشته باشند.
بنابراین، اولاً انجام عمل کاشت مو در مطب ها و مجموعه هایی مثل آرایشگاه ها مجاز نیست و ثانیاً اشخاصی صلاحیت کاشت مو را دارند که محل اشتغال آنها پروانۀ بهره برداریِ ممهور به مهر دانشگاه علوم پزشکی را داشته باشد. واضح است اگر پزشک و غیرپزشکی که در مرکزِ فاقدِ پروانۀ بهره برداری، و فقط به واسطۀ عضویت در فلان انجمن یا فارغ التحصیلی از فلان دانشگاه خارجی مبادرت به کاشت مو می کند، متخلف است چون این عضویت ها و این مدارک تحصیلی بدون داشتنِ پروانۀ بهره برداری، ارزش قانونی ندارد.
حامد عاطفی فر
